Ken je dat? Een jongen die liever achter een scherm kruipt dan een boek openslaat.
▶Inhoudsopgave
In groep 3 en 4 zit je in een cruciale fase: het technisch lezen wordt beter, maar de lol erin kan makkelijk verdwijnen. Veel jongens vinden lezen saai of gewoon moeilijk. Maar geloof me, met de juiste trucjes en de juiste boeken kun je die interesse wel degelijk aanwakkeren.
Dit artikel is voor ouders en leerkrachten die op zoek zijn naar boeken die wél landen bij jongens van zeven tot tien jaar. We duiken in de wereld van actie, humor en avontuur, zonder dat het geforceerd voelt.
Waarom lezen soms een struggle is
Even eerlijk: het is niet altijd de schuld van de jongen dat hij niet graag leest.
Soms zit het ‘m in de manier waarop het wordt aangeboden. Onderzoek toont aan dat jongens gemiddeld minder vaak lezen dan meisjes.
Een studie van het Nibud (2018) liet zien dat 42% van de jongens tussen de 8 en 17 jaar minder dan één boek per jaar leest, tegenover 31% van de meisjes. Dit verschil begint al vroeg op de basisschool. Waarom? Vaak omdat de interesses niet matchen.
Jongens worden soms minder actief aangemoedigd om te lezen, en de boeken die ze voorgeschoteld krijgen, passen vaak beter bij een ‘meisjeslees’ smaak.
Ook de complexiteit van taal kan frustratie opleveren. Als een tekst te snel te moeilijk wordt, haakt de concentratie af. Lezen moet leuk zijn, geen straf of verplicht nummer.
Genres die jongens wél aanspreken
De sleutel is simpel: kies boeken die aansluiten bij hun belevingswereld. Ga voor actie, spanning en herkenning.
Actie en Avontuur
Hier zijn de genres, waaronder leuke leesboeken over dieren, die bij jongens in groep 3 en 4 vaak goed scoren.
Jongens houden van spanning. Geheime missies, draken, piraten of ruimteschepen werken bijna altijd. De verhalen moeten vaart hebben en niet te langdradig zijn.
- De Arend en de Beer serie van Janneke van Stegeman: Een perfecte mix van humor en actie. De avonturen van dit onwaarschijnlijke duo zijn makkelijk te volgen en blijven boeien.
- Harry Potter van J.K. Rowling: Een klassieker. De eerste paar delen zijn qua taalgebruik prima te doen voor groep 3 en 4 en zitten vol magie en avontuur.
- De Draken-serie van Anne de Vries: Niets is spannender dan een jongen die een draak vindt. Deze boeken zitten vol onverwachte wendingen.
Technologie, Wetenschap en Ruimtevaart
Denk aan: Vele jongens zijn gefascineerd door hoe dingen werken. Robotjes, planeten of experimenten prikkelen hun nieuwsgierigheid. Boeken over deze onderwerpen voelen minder als ‘stilzitten’ en meer als ontdekken.
Goede opties: Sport is een passie voor veel jongens.
- De Robotjes serie van Marieke van den Broek: Verhalen over robotjes die samenwerken om problemen op te lossen. Technisch genoeg om interessant te zijn, maar simpel genoeg voor deze leeftijd.
- Dick King-Smith boeken: Hoewel hij vooral over dieren schrijft, heeft hij ook ruimtevaartboeken die erg populair zijn.
- ‘De wetenschap van…’ boeken: Verschillende uitgevers brengen boeken die op een toegankelijke manier wetenschappelijke onderwerpen uitleggen. Ideaal voor feitenjagers.
Sport
Boeken over voetbal, hockey of Formule 1 kunnen een directe link leggen met hun hobby. Populaire keuzes:
Humor is de snelste weg naar het hart van een jongen. Grappige boeken, strips en prentenboeken halen de druk eraf. Als ze moeten lachen, zijn ze verkocht. Topkeuzes:
- Boeken over voetbalhelden: Biografieën van spelers als Messi of Ronaldo, speciaal geschreven voor kinderen, doen het vaak goed.
- Sportverhalen: Verhalen over teams die tegen elkaar strijden of een belangrijke wedstrijd moeten winnen. Die spanning is herkenbaar.
Humor en Strips
- De serie ‘De Avonturen van Max’ van Joris van Leeuwen: Vol humoristische situaties en herkenbare onhandigheid.
- Stripboeken: Denk aan Eppo of Basta. Strips zijn visueel aantrekkelijk en minder intimiderend dan lappen tekst. Ze helpen het verhaal te visualiseren.
Auteurs die jongens begrijpen
Sommige schrijvers hebben een stijl die perfect aansluit op de belevingswereld van jongens. Ze schrijven vlot, met korte hoofdstukken en veel actie.
- Janwitt: Bekend om sportverhalen en avontuur met een snelle vaart.
- Joris van Leeuwen: De koning van de humor voor kinderen.
- Anne de Vries: Schrijft spannende avonturen en fantasie verhalen vol actie.
- Janneke van Stegeman: Schrijft boeken over vriendschap en avontuur met een luchtige toon.
- Marieke van den Broek: Perfect voor jongens die houden van techniek en samenwerking.
Tips om leesplezier te creëren
Het gaat niet alleen om het boek, maar om de sfeer eromheen. Probeer dit:
- Laat hem zelf kiezen: Geef de jongen de regie. In de bibliotheek of boekwinkel mag hij zelf grasduinen. Een boek dat hij zelf uitzoekt, leest hij sneller uit.
- Lees samen: Wissel elkaar af. Jij leest een pagina, hij leest een pagina. Of lees samen voor, zonder druk.
- Maak er een spel van: Een leeswedstrijdje of een beloningssysteem kan wonderen doen, zolang het niet als straf voelt.
- Bezoek de bibliotheek: Een plek waar je gratis nieuwe ontdekkingen kunt doen. Het voelt als een schat zoeken.
- Korte leesmomenten: Begin met 10 tot 15 minuten. Liever kort en leuk dan lang en saai.
- Wees een rolmodel: Laat hem zien dat jij zelf ook graag leest. Kinderen doen wat ze zien.
- Geef complimenten: Prijs de inspanning, niet alleen het resultaat. "Ik zie dat je je best doet" werkt beter dan "Je moet sneller lezen".
Boeken voor Groep 3 (de beginnende lezer)
In groep 3 draait het om technisch lezen. Ontdek daarom onze leuke leesboeken van Uitgeverij Leopold: met korte zinnen, duidelijke letters en veel herhaling.
Maar saai hoeft het niet te zijn.
- ‘De kleine beer’ van Eric Carle: Een klassieker met prachtige platen en een eenvoudig verhaal.
- ‘De Grote Knuffel’ van Anne de Vries: Een verhaal over een jongen die op zoek is naar knuffels, herkenbaar en veilig.
- ‘Het lied van de zee’ van Janwitt: Een spannend verhaal dat makkelijk leest, over een jongen die op een eiland vastkomt.
Boeken voor Groep 4 (op naar langere verhalen)
In groep 4 groeit de woordenschat en de concentratie. De boeken mogen iets dikker zijn, maar probeer ook eens stripboeken als leeshulp; die zijn vaak net wat vlotter.
Jongens in deze groep houden van langere avonturen. Onthoud: elk kind is uniek. Wat bij de ene jongen werkt, hoeft bij de ander niet te scoren.
- ‘De Arend en de Beer’ serie: Een logisch vervolg op wat ze in groep 3 leuk vonden, maar met een uitdagender verhaal.
- ‘De Robotjes’ serie van Marieke van den Broek: Techniek wordt hier leuk en begrijpelijk.
- ‘De kleine vriend’ van Janwitt: Een verhaal over vriendschap dat makkelijk weg leest.
- ‘De Draken van de Zwarte Berg’ van Anne de Vries: Voor de jongens die houden van spanning en fantasy.
Blijf proberen, blijf voorlezen en blijf zoeken naar dat ene boek dat hem raakt.
Met de juiste aanpak wordt lezen geen straf, maar een avontuur.