Ken je dat gevoel? Dat je als kind onder de dekens lag met een zaklamp en een boek, en de wereld om je heen vergat?
▶Inhoudsopgave
Grote kans dat je las wat Roald Dahl had geschreven. Zijn naam is synoniem geworden met avontuur, bizarre humor en een beetje donkere magie.
Roald Dahl is niet zomaar een schrijver; hij is een icoon. Zijn boeken staan in de kast van bijna elk gezin in Nederland en Vlaanderen. In dit artikel duiken we in zijn leven en ontdekken we welke klassiekers je echt gelezen moet hebben. Maak je klaar voor een reis door de fantasierijke wereld van Dahl.
De vroege jaren: Een verleden vol inspiratie
Roald Dahl werd geboren in Llandaff, Wales, op 13 september 1916. Zijn ouders waren Noors. Zijn vader, Harald Dahl, overleed helaas toen Roald pas vier jaar oud was.
Zijn moeder, Sofie, bleef alleen achter met haar kinderen. Het was een zware tijd, maar het gaf Roald ook kracht.
Zijn moeder vertelde hem veel Noorse sprookjes en verhalen. Deze verhalen lieten een diepe indruk achter en zouden later terugkomen in zijn eigen werk.
In zijn jeugd ging hij naar school in Engeland, maar hij was niet meteen een boekenwurm. Hij hield van sport, vooral voetbal. Toch speelde het verhaal van zijn eigen leven zich af op een manier die later perfect paste bij zijn donkere kinderboeken.
Hij had een hekel aan sommige strenge leraren. Die frustratie verwerkte hij later in zijn verhalen over gemene volwassenen.
Van piloot tot auteur: Een leven vol avontuur
Voordat Roald Dahl beroemd werd met zijn kinderboeken, had hij al een heel spannend leven geleid. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij piloot voor de Royal Air Force (RAF).
Hij vloog gevechtsvliegtuigen, zoals de Hawker Hurricane. Het was levensgevaarlijk. Op een dag crashte hij in de woestijn van Libië. Hij overleefde ternauwernood en kreeg later last van zijn rug.
Zijn tijd als piloot gaf hem veel materiaal voor zijn latere werk, niet alleen voor kinderboeken, maar ook voor zijn korte verhalen voor volwassenen.
Na de oorlog begon hij met schrijven. Eerst schreef hij over zijn ervaringen als piloot. Maar al snel vond hij zijn echte roeping: het schrijven van verhalen die kinderen zouden verbazen.
Zijn doorbraak kwam met het verhaal over De Gremlins, een sprookje dat hij schreef in opdracht van Walt Disney. Maar de echte roem kwam later.
De magie van het schrijven: Een unieke stijl
Wat maakt de boeken van Roald Dahl zo speciaal? Het is de manier waarop hij schrijft.
Hij praat nooit over kinderen, hij praat tegen kinderen. Zijn taal is direct, grappig en soms een tikkeltje brutaal. Hij neemt kinderen serieus. In zijn verhalen zijn volwassenen vaak de slechteriken.
Ze zijn gemeen, lui of gewoon stom. De kinderen daarentegen zijn slim, dapper en creatief.
Een ander geheim van zijn succes is zijn samenwerking met illustratoren. De tekeningen van Quentin Blake zijn onlosmakelijk verbonden met de verhalen van Dahl.
De slungelige, vrolijke lijntjes van Blake geven de bizarre wereld van Dahl perfect weer. Zonder Quentin Blake zouden de boeken misschien net iets minder magisch aanvoelen.
Overzicht van de beroemdste kinderboeken in het Nederlands
Roald Dahl heeft tientallen boeken geschreven. Sommige zijn kort, andere zijn dikke pillen.
Hieronder vind je een overzicht van de meest iconische titels die je in het Nederlands kunt lezen. Deze verhalen zijn al decennia lang favoriet bij jonge lezers, net als het werk van de meest gelezen kinderboekenschrijver van Nederland. Dit is waarschijnlijk zijn bekendste boek.
Charlie en de chocoladefabriek
Het verhaal gaat over de arme Charlie Bucket en de excentrieke chocoladefabrikant Willy Wonka. Charlie wint een gouden toegangskaart voor de fabriek.
Samen met vier andere kinderen (die niet allemaal even aardig zijn) gaat hij op avontuur.
Matilda
In Nederland is dit boek vaak uitgegeven onder de titel Charlie en de chocoladefabriek. Het is een verhaal over goede manieren, verbeeldingskracht en de gevaren van te veel snoep eten. Matilda Wormwood is een klein meisje met enorme krachten. Ze houdt van lezen, maar haar ouders vinden haar maar lastig.
Zoek je na dit soort verhalen meer magische avonturen voor jonge lezers? Gelukkig heeft ze een lieve juf, juf Bulstronk (in het Nederlands vaak juf Bulstronk of Biebel genoemd).
De Griezels
Matilda ontdekt dat ze telekinetische krachten heeft. Ze gebruikt deze om de gemene schoolhoofd Trunchbull te verslaan. Het is een krachtig verhaal over de kracht van kennis en rechtvaardigheid.
In dit boek draait alles om de heer en mevrouw Griezel. Zij zijn vreselijk, maar gelukkig zijn er twee slimme kinderen, Sophie en haar vriend.
De fantastische meneer Vos
Het verhaal zit vol rare uitvindingen en griezelige plannen. De Griezels willen geld verdienen met een vies drankje, maar Sophie zorgt ervoor dat ze tegen hun eigen plannen keren. Het is spannend en een beetje griezelig, maar vooral heel grappig.
Dit boek gaat over meneer Vos en zijn gezin. Meneer Vos is een slimme vos die graag kippen eet.
De heksen
Hij verkleed zich daarom soms als mens om bij de boerderij te komen. De boer, de gekke meneer Beans, is er alles aan gelegen om meneer Vos te pakken te krijgen. Het is een slim, spannend en grappig verhaal over dieren die slimmer zijn dan mensen.
Quentin Blake maakte er prachtige tekeningen bij. In dit boek leer je dat heksen echt bestaan, maar ze zien er gewoon uit als normale vrouwen.
James en de reuzenperzik
De grootste heks van allemaal is de Grote Grote Heks. Het verhaal gaat over een weesjongetje en zijn grootmoeder.
Ze ontdekken een samenzwering van heksen om alle kinderen in Engeland te veranderen in muizen. Het is een enge maar prachtige strijd tussen goed en kwaad. James heeft een vreselijke jeugd bij zijn tantes Spikkel en Spruit. Hij vlucht via een gigantische perzik waarin hij leeft met een groep vriendelijke insecten.
De heerlijke smoesjes van mevrouw Tweedy
De reis over de oceaan in de perzik is een groot avontuur. Dit boek laat zien dat je altijd hoop moet houden, zelfs als je leven moeilijk is.
Een iets minder bekend boek, maar zeker de moeite waard. Mevrouw Tweedy vertelt verhalen om onder het werk uit te komen. Ze is lui, maar haar verhalen zijn fantastisch. Het laat zien hoe verhalen ons kunnen meenemen naar andere werelden.
Waarom zijn boeken nog steeds zo populair
Veel kinderboeken uit de vorige eeuw voelen nu gedateerd aan, maar de boeken van Roald Dahl niet. Waarom eigenlijk? Omdat hij schreef over universele thema’s.
Ieder kind voelt zich weleens klein of onbegrepen. In de boeken van Dahl wint het kind altijd. De volwassenen die gemeen zijn, krijgen hun verdiende loon.
Bovendien is zijn taalgebruik tijdloos. Hij speelt met woorden.
Denk aan namen als "Groot-Grof-Geweldig" of "Bleekgezicht". Die namen blijven plakken in je hoofd. Ook de manier waarop hij de wereld bekijkt – met een knipoog en een beetje duisternis – spreekt tot de verbeelding. Kinderen voelen zich begrepen door zijn verhalen.
Roald Dahl in het Nederlands
In Nederland en Vlaanderen zijn de boeken van Dahl uitgegeven door verschillende bekende uitgeverijen, zoals uitgeverij De Fontijn.
De vertalingen zijn vaak net zo creatief als het origineel. Veel Nederlanders en Vlamingen groeien op met de Nederlandse versies van deze klassiekers. De namen van de personages zijn soms lichtelijk anders, maar de magie blijft hetzelfde.
De films die op de boeken zijn gebaseerd, zoals Matilda en Charlie en de Chocoladefabriek, hebben de populariteit alleen maar verder vergroot. Kinderen die de film hebben gezien, willen vaak ook het boek lezen. En andersom: wie het boek leest, ziet de film voor zich.
Een nalatenschap van magie
Roald Dahl overleed op 23 november 1990. Hij werd 74 jaar oud. Zijn nalatenschap is groot.
De Roald Dahl Story Company beheert zijn verhalen en zorgt ervoor dat ze bewaard blijven voor nieuwe generaties.
Zijn huis in Great Missenden, Engeland, is nu een museum waar kinderen kunnen leren over schrijven en illustreren. Of je nu een fan bent van de klassieke verhalen of net ontdekt, er is altijd wel een boek van Roald Dahl dat bij je past. Zijn verhalen herinneren ons eraan dat lezen leuk is, dat je mag dromen en dat een beetje stout zijn soms best mag.
Conclusie
Roald Dahl is meer dan alleen een schrijver. Hij is, net als de grootmeesters uit de Nederlandse kinderliteratuur, een gids voor de kinderlijke verbeelding.
Zijn biografie leest als een avontuur, en zijn boeken zijn deuren naar werelden vol chocolade, reuzenperziken en magische krachten.
Of je nu houdt van de spanning in De Griezels of de slimme actie in Matilda, er is voor iedereen wel iets te vinden. Dus, pak een boek, ga comfortabel zitten en duik in de wonderlijke wereld van Roald Dahl. Je zult er geen spijt van krijgen.